Gắn trách nhiệm cộng đồng trong bảo vệ môi trường nông thôn

18/06/2019 10:58 Số lượt xem: 84
Chất thải trong chăn nuôi, bao bì hóa chất, vỏ chai, lọ thuốc bảo vệ thực vật, các chất thải từ hoạt động trồng trọt và sinh hoạt hàng ngày của người dân, hiện tượng xả thải của các cơ sở sản xuất, làng nghề… đang là những tác nhân gây ô nhiễm môi trường khu vực nông thôn.

Trong khi đó, người dân lại thiếu kiến thức về xử lý chất thải cũng như ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường chung, nên vấn đề ô nhiễm môi trường ở khu vực nông thôn rất cần những biện pháp tháo gỡ kịp thời. Sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, sự chung tay, góp sức của mỗi người dân chính là giải pháp cốt lõi trong việc giữ gìn môi trường nông thôn xanh, sạch, đẹp.

Tổ dân phố thị trấn Thứa (Lương Tài) thu gom rác thải về nơi tập kết. 

Theo điều tra sơ bộ của ngành chức năng về môi trường khu vực nông thôn cho thấy: Chất thải chăn nuôi là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn nhất hiện nay. Tại các địa phương, hoạt động chăn nuôi hầu hết ở quy mô hộ gia đình, hoặc trang trại cỡ nhỏ (khoảng 50.000 hộ), chưa được quy hoạch chuồng trại, hầm bioga, hệ thống xả thải đúng quy chuẩn. Trung bình mỗi ngày, tổng khối lượng chất thải từ chăn nuôi toàn tỉnh khoảng gần 2.200 tấn, trong khi đó, khối lượng được xử lý rất hạn chế, khoảng 955 tấn/ ngày, đạt 43%.
Lượng chất thải còn lại, chủ yếu xả ra môi trường, xuống hệ thống cống rãnh xung quanh, gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng. Bao bì, chai lọ hóa chất bảo vệ thực vật đã qua sử dụng cũng đang là nguồn gây ô nhiễm ở nông thôn. Đây là chất thải thuộc danh mục độc hại cần được thu gom, xử lý triệt để.
Hàng năm, có khoảng gần 17.000 kg bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng thải ra môi trường. Trong khi đó, công tác thu gom, xử lý ở hầu hết các địa phương chưa bảo đảm an toàn, hợp vệ sinh, người dân chủ yếu đem đốt hoặc thu gom cùng rác thải sinh hoạt, thậm chí vứt bừa bãi tại các cánh đồng. Thực trạng chất thải từ trồng trọt như rơm, rạ, thân các loại cây… bị đổ thải hoặc đốt ngay trên đồng ruộng, nhất là vào mùa thu hoạch, gây nên hiện tượng khói mù mịt, ô nhiễm môi trường không khí lớn.
Hiện trạng môi trường tự nhiên khu vực nông thôn cũng đang bị ô nhiễm và có nguy cơ ô nhiễm nặng. Kết quả đánh giá các thành phần môi trường nước mặt tại các ao, hồ, sông ngòi cơ bản đều bị ô nhiễm một số chỉ tiêu đặc trưng như: DO, BOD5, COD, TSS, Fe, amoni, photphat…; môi trường nước dưới đất bị ô nhiễm về chỉ tiêu Fe, mangan, độ cứng, clorua… Kết quả quan trắc tại một số sông Ngũ Huyện Khê, sông Tào Khê, sông Cầu… đều có các thông số COD, TSS, amoni vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần. Hiện chỉ còn môi trường đất, không khí chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm (ngoại trừ hiện tượng đốt rơm, rạ mùa thu hoạch).
Bảo vệ môi trường nông thôn chính là 1 trong 19 tiêu chí xây dựng Nông thôn mới, đó là: Tỷ lệ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩn quốc gia; cơ sở sản xuất kinh doanh đạt tiêu chuẩn về môi trường; không có các hoạt động gây suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triển môi trường xanh, sạch, đẹp; nghĩa trang được xây dựng theo quy hoạch; chất thải, nước thải được thu gom và xử lý theo quy định. Theo ông Nguyễn Đại Đồng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thì: Mục tiêu của Đề án tổng thể bảo vệ môi trường của tỉnh giai đoạn 2019-2025 nhấn mạnh: 100% lượng rác thải nông thôn được thu gom, xử lý; 100% các xã có phong trào làm sạch ruộng đồng, vớt bèo, khơi thông dòng chảy, làm sạch đường làng, ngõ xóm; 100% các thôn có khu vực tập kết rác thải bảo đảm vệ sinh môi trường, 100% trường học có nhà vệ sinh; 100% chất thải chăn nuôi được thu gom, xử lý theo đúng quy định...
Để thực hiện thành công các tiêu chí trên, ngoài việc tăng cường tuyên truyền, kêu gọi nhân dân nâng cao ý thức, cùng vào cuộc làm sạch môi trường, cần có những biện pháp mạnh, quy trách nhiệm đến mỗi tổ chức đoàn thể, cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ môi trường chung. Cụ thể: MTTQ các cấp phát động và duy trì các phong trào làm sạch ruộng đồng, làm sạch đường làng ngõ xóm, phong trào “toàn dân tham gia bảo vệ môi trường”, “đẹp nhà, sạch đường, sạch ruộng đồng”; Hội Nông dân phát động đến từng hội viên phong trào thu gom rác thải, phế thải, vận động nhân dân không đốt rơm rạ, tận dụng các phế phẩm trong sản xuất, chăn nuôi; Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên duy trì “ngày Chủ nhật xanh”, khơi thông dòng chảy, kênh mương, phân loại rác tại nguồn... Nhân rộng các mô hình “làng 3 sạch”, “mô hình đường hoa thanh niên”, “làng nông thôn kiểu mẫu”... Tất cả các hoạt động trên phải có sự giám sát chặt chẽ, đánh giá chất lượng gắn với thi đua, khen thưởng kịp thời, tạo sự khích lệ trong dân và dần hình thành thói quen, ý thức, trách nhiệm trong việc giữ gìn môi trường chung của mỗi người dân.

 
Hoài Anh
Nguồn: Báo Bắc Ninh